Sodyum Nitrat

Tanımı ve Kullanım Alanları :

Sodyum Nitrat, Diğer adı güherçile olan bu kimyasalın moleküler formülü NaNo3′ tür. Beyaz toz şeklinde renksiz kristallerdir. Yüksek ısılarda çözünebilen bu madde tatlı bir kimyasaldır. Oksitleyici ve tahriş edici bir yapısı olan sodyum nitrat alkol, amonyak ve piridin içerisinde çözünür. Yanıcı bir yapısı yoktur. Tuz ailesinin bir mensubu olan bu kimyasal bileşik Şili’de Dünya üzerindeki diğer ülkelere oranla bol miktarda bulunur. Buna bağlı olarak en çok üretildiği yer Şili’dir. Sodyum nitrat potasyum nitrata oranla suda daha fazla çözünür ve havadan nem çeker.

Sodyum nitrat Avrupa da ilk olarak 1820-1825 yılları arasında giriş yapmıştır ancak kullanım alanı henüz keşfedilemediğinden ve alıcı bulunamadığından denize dökülmüştür. Yıllar geçtikçe sodyum nitrat değer kazanmış ve özellikle Güney Amerika da sodyum nitrat madenciliği gelişmiştir.

Kullanım Alanları

• Özellikle et ve et ürünlerinde renk ve dayanıklılık sağlamak amacı ile kullanılır.
• Tarım sektöründe gübre olarak kullanılır.
• Duman bombasının içeriğinde kullanılır.
• Seramik sektöründe yardımcı madde olarak kullanılır.
• Patlayıcı madde (havai fişek, barut ve benzeri) yapımında kullanılır.
• Sanayide ısı transferi işlemlerinde kullanılır.
• Katı roket itici yakıtı olarak kullanılır.
• İnşaat sektöründe çimento katkı maddesi olarak kullanılır.
• Çelik için mavileştirme banyolarında ve metal sektöründe yardımcı madde olarak kullanılır.
• Petrokimya ve metal işlemede diğer kimyasalların üretimine yardımcı olmak için kullanılır.
• Cam üretiminde camın kalitesini ve parlaklığını artırmada, temizleme ve renk düzeni sağlamada kullanılır.
• Kimyasal laboratuvarlarda kullanılır.
• İçeriğinde bulunan anti mikrobiyel özelliklerinden dolayı gıda ürünlerinde koruyucu madde olarak kullanılır.
• Sodyum nitratin anti mikrobiyal özellikleri gıda koruyucu katkı maddesi olarak kullanımını sağlar.
• Potasyum nitrat gibi sodyum nitrat da gıdada özellikle et, et ürünleri ve balıklarda karakteristik lezzet, renk özelliklerini vermek ve mikrobiyal stabilitelerini sağlamak amacıyla kullanılan bir kürleme ajanıdır.
• Tarım sektöründe en çok gübre olarak ya da gübre yapımına ek olarak kullanılır.
• Havai fişek, barut ve diğer patlayıcıların yapımında kullanılmaktadır.
• Faz değiştirici materyal olarak kullanılabilir. Endüstride ısı transferi uygulamalarında sodyum nitrattan faydalanabilir.
• Metal sektöründe, çeliği temizlemede, alüminyumu dekapajlamada, fosfatlamada hızlandırıcı olarak kullanılır (metal işleme endüstrisinde ısı transfer tuzlarının bileşeni olarak; çelik için mavileşme banyolarının hazırlığında)
• Yapı sektöründe, çimento katkısı olarak kullanılır.
• Cam sanayinde, üretilen camin kalitesini arttırmada ve cam işleme endüstrisinde emayeleme (mineleme) sırasında temizleme ve renk giderme için;
• Kimyasal laboratuarlarda nitrik asit ve diğer nitratlar ile nitritlerin hazırlanmasında da kullanılır. Sodyum nitrat sülfürik asit ile birleştiğinde nitrik asit üretir.
• Beton katkısında genellikle priz hızlandırıcılarda kullanılan bir hammaddedir. Hava ile temas neticesinde bile çok çabuk bir şekilde nem tutucu olup katılaşmaya meyillidir.