Kükürt

Tanımı ve Kullanım Alanları :

Oldukça yumuşak, açık sarı renkli bir yan metal ya da metalsidir. Oda sıcaklığında en dengeli biçimi, rombik kükürt diye adlandırılan, yoğunluğu 2.07 (gr/cm’) ve erime noktası 112.8°C olan, kristalleri sekiz yüzeyli (oktaedrik) kükürttür. Ancak, bu biçim erime derecesinin altındayken, monoklin kükürt denen başka bir kristal biçime (prizmatik) dönüşür. An kükürt kokusuz, tatsız, bir katıdır. Suda çözünmez, elektriği iyi iletmez. Kükürt havada, güneş ışığında güç görülebilen mavi bir alevle yanarak keskin ve boğucu kokulu kükürtdioksit (SO2) gazım oluşturur. Bu element, oksijenin yanı sıra çok sayıda başka elementlerle de doğrudan doğruya birleşebilir. Böylece çok miktarda ısının açığa çıktığı hızlı tepkimeler sonucu birçok kez baz metalli sülfidler oluşur. İyi ayrıştırılmış kükürt ve çinko artan basınç altında hemen hemen patlayıcı özelliktedir.

Günümüzde kükürt üretiminin çoğu Frasch yöntemi diye adlandırılan bir yöntemle yapılır. Bu yöntemde kükürt yatağına ısıtılmış basınçlı su buharı verilir. Sonuçta ergiyen kükürt dışarı pompalanır. Bu yolla yüzlerce metre derinlikten kükürt yatakları ortaya çıkarılır. Meksika Körfezi boyundaki tuz sütunlannda bulunan kükürt yataklarıyla Batı Teksas, Polonya, Rusya Federasyonu ve Irak’taki buharlaşmış, havzalardan kükürt bu yöntemle çıkarılır. Kükürt, doğal gaz ve petrolden Claus yöntemi adı verilen yolla elde edilir. Doğal gazda kükürt, çoğu kez hidrojen sülfür (H2S) halinde bulunur. Petrol ise genellikle büyük oranda organik kükürt bileşikleri içerir. Petrol arıtıldığında. bu bileşiklerden kükürt hidrojen sülfür açığa çıkar. Claus yönteminin uygulanması sırasında hidrojensülfürün 1/3 u yanarak kükürtdioksiti (SO2) oluşturur. Sonra bir katalizör yardımıyla iki gazın etkileşiminden kükürt elementi ve su oluşur. Volkanik gazlarda da aynı kimyasal tepkime yer aldığından, bu gazlar volkanik kükürt yataklarını oluştururlar. Piritten ve bir yan ürün olarak sülfit filizinden kükürt, güçlü ısıtmayla (kavrulma yöntemi) kükürtdioksit biçiminde açığa çıkarılır. Kükürt, element halinde elde edilmez. Kükürtdioksit biçiminde açığa çıkarılır. Kükürtdioksit doğrudan doğruya, onu sülfürikaside dönüştürecek bir aygıta gönderilir.

Kükürt hemen hemen tüm elementlerde bileşik oluşturur. En yaygın bileşiği hidrojen sülfürdür (H2S) Çürük yumurta kokusu veren bir gazdır. Çok zehirlidir. Kimyasal reaksiyonlarda yaygın olarak kullanılır. Altın ve platin dışındaki metallerle kükürdün oluşturduğu bileşikler inorganik sülfürlerdir. Hidrojenden sonra kükürdün en çok bileşik oluşturduğu element oksijendir. Oksijenle oluşturduğu reaksiyonlarda yaygın olarak kullanılır. Altın ve platin dışındaki metallerle kükürdün oluşturduğu bileşikler inorganik sülfürlerdir. Hidrojenden sonra kükürdün en çok bileşik oluşturduğu en önemli bileşik, kükürt dioksittir (SO2). Bu bileşik sülfürik asit üretiminde kullanılır. Bu bileşikten başka kükürt, oksijenle 16 değişik asit oluşturur. Organik kükürt bileşikleri kimyasal bileşiklerin başlıca sınıfını oluşturur. Doğada yaygın biçimde bulunurlar.

Kullanım Alanları

• Kükürt, başta sülfürik asit olmak üzere endüstriyel üretimin temel maddeleri arasında yer alıyor.
• Sanayide kullanımı oldukça yaygın olan sülfürik asit üretimi için milyonlarca ton kükürt kullanılmaktadır.
• Ham kükürt, sülfürik asit dışında kükürt dioksit gazı, karbon sülfür, tiyosülfat üretiminde kullanılmaktadır.
• Kükürt, sülfürik asit ve bileşiklerinin kullanıldığı bazı ürün ve sektörleri şu şekilde sayabiliriz; kimya ve tarım endüstrisi, yem katkı maddeleri, sentetik reçineler, gübreler ve gübre katkıları, hayvan ilaçları, pigmentler, petrol ürünleri, deterjanlar, sac, patlayıcılar, bazı piller, kâğıt, böcek öldürücüler, lastikler, barut, havai fişekler, kibrit, kauçuk, kozmetik ürünler, şampuanlar, kumaşlar, yapıştırıcılar